เงินเดือนออกทุกเดือน หักประกันสังคมเรียบร้อย หลายคนจึงคิดว่า “แค่นี้ก็น่าจะจบ” แต่พอเข้าสู่ช่วงต้นปี 2569 คำถามใหญ่ที่เด็กจบใหม่และ first jobber จำนวนไม่น้อยเริ่มค้นหาในกูเกิลคือ เราต้องยื่นภาษีไหม หรือถ้าไม่ยื่น จะมีผลอะไรตามมาหรือเปล่า
ความจริงแล้ว การยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ไม่ได้ดูว่าคุณเพิ่งเริ่มทำงานปีแรกหรือทำงานมานานแค่ไหน แต่พิจารณาจาก รายได้รวมตลอดทั้งปีที่ผ่านมา เป็นหลัก หากในปี 2568 คุณมีรายได้จากการทำงาน ไม่ว่าจะเริ่มงานตั้งแต่ต้นปี หรือเพิ่งเริ่มกลางปี ก็ถือว่าเป็นกลุ่มที่ควรตรวจสอบเรื่องการยื่นภาษีทันที
หนึ่งในความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อยคือ หลายคนคิดว่าเงินเดือนต้องสูงมากถึงจะต้องยื่นภาษี แต่ในความเป็นจริง หากมีรายได้จากการทำงาน ประมาณ 150,000 บาทต่อปีขึ้นไป หรือคิดเป็นเงินเดือนราว 12,500–13,000 บาทต่อเดือน ก็ถือว่า “ควรยื่นภาษี” แล้ว แม้สุดท้ายจะคำนวณออกมาแล้วไม่ต้องเสียภาษีก็ตาม
เหตุผลสำคัญคือ การยื่นภาษีไม่ใช่แค่เรื่องของการจ่ายเงินเข้ารัฐ แต่เป็นการแสดงรายได้ให้ถูกต้องตามกฎหมาย โดยเฉพาะ first jobber จำนวนมากที่บริษัทมีการ หักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ) ตั้งแต่เดือนแรกที่เริ่มทำงาน หากไม่ยื่นภาษี เท่ากับคุณอาจพลาดสิทธิในการขอคืนภาษีโดยไม่รู้ตัว
สำหรับมนุษย์เงินเดือนที่มีรายได้จากนายจ้างเพียงทางเดียว กลุ่มนี้จะอยู่ในประเภทที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.91 ซึ่งเป็นแบบฟอร์มที่เด็กจบใหม่ต้องเจอแทบทุกคน ข้อมูลส่วนใหญ่จะอ้างอิงจากเอกสารที่บริษัทออกให้ ไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่หลายคนกังวล
ขณะเดียวกัน first jobber บางคน แม้จะมีงานประจำ แต่ก็รับงานเสริม รับจ๊อบฟรีแลนซ์ หรือมีรายได้พิเศษอื่น ๆ ควบคู่ไปด้วย รายได้เหล่านี้ถือเป็นเงินได้อีกประเภทหนึ่ง ซึ่งส่งผลต่อรูปแบบการยื่นภาษีโดยตรง โดยกรณีที่มีรายได้มากกว่า 1 ทาง นอกเหนือจากเงินเดือนปกติ ผู้เสียภาษีจะต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.90
สรุปชัด ๆ สำหรับ First Jobber ปี 2569
- เงินเดือนต่ำกว่า 10,000 บาทต่อเดือน → ไม่ต้องยื่นภาษี
- รายได้ ตั้งแต่ 120,000 บาทต่อปีขึ้นไป → ควรยื่นภาษี
- แม้รายได้ยังไม่สูง แต่ ถูกหักภาษีจากบริษัท → ควรยื่น เพราะมีโอกาสได้เงินคืน
- การยื่นภาษีคือหน้าที่ตามกฎหมาย และเป็นสิทธิของคนทำงาน ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอย่างที่คิด
ตัวอย่าง เงินเดือน 15,000 บาท/เดือน : รายได้ทั้งปี 180,000 บาท ถึงเกณฑ์ต้องยื่น แต่หักค่าใช้จ่ายและลดหย่อนแล้ว “อาจจะ” ไม่เสียภาษี
เอกสารที่ First Jobber ควรเตรียมก่อนยื่นภาษี
สำหรับการยื่นภาษีครั้งแรก เอกสารที่ควรมีติดมือไว้ ได้แก่
- เอกสารหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ) จากนายจ้าง
- ข้อมูลส่วนตัว เช่น เลขบัตรประชาชน
- ข้อมูลบัญชีธนาคาร (กรณีขอคืนภาษี)
- เอกสารค่าลดหย่อนพื้นฐาน หากมี เช่น ประกันชีวิต ประกันสุขภาพ หรือกองทุนต่าง ๆ
เมื่อรู้แล้วว่าเงินเดือนระดับไหนควรยื่น รู้ว่าตัวเองเข้าข่ายหรือไม่ และรู้ว่าเอกสารต้องใช้อะไร การยื่นภาษีปีแรกในปี 2569 ก็จะไม่ใช่เรื่องยากหรือชวนปวดหัวอย่างที่หลายคนคิด และถือเป็นก้าวแรกสำคัญของการเป็นคนทำงานเต็มตัวอย่างแท้จริง